Mắc u xương sụn phát hiện muộn, 10 năm không điều trị
ThS. Phạm Trung Hiếu, trưởng đơn nguyên giải phẫu khớp háng và khung chậu, thuộc Khoa Chấn thương chỉnh hình và Y học thể thao, Bệnh viện đa khoa Xanh Pôn cho biết, 2 bệnh nhân ghép xương đùi trước hết ở Việt Nam được áp dụng bảo tàng chi bằng phương pháp này trong cùng một ngày.
Bệnh nhân là ông Nguyễn Văn V. 50 tuổi,quê Bắc Ninh và ông Khuất Hữu T. 46 tuổi, Hà Nội đều được chẩn đoán là u xương sụn chuyển dạng vùng đầu trên xương đùi. Do được phát hiện muộn và không điều trị trong một thời kì dài trên 10 năm, nên kích thước của 2 khối u đều rất lớn và phát triển phì đại như một cây súp lơ, đã lấn chiếm hết tuốt luốt đầu trên xương đùi một đoạn dài gần 20 cm, làm phá hủy mất chức năng hoàn toàn phần cấu trúc xương này. Điều này khiến 2 bệnh nhân rất khó khăn trong chuyển di và sinh hoạt hàng ngày.
Quá trình tạo ra mô hình in 3D từ bản quét cắt lớp vi tính của bệnh nhân
Theo BS Hiếu, đứng trước những ca bệnh như thế này, trên thế giới giải pháp được chọn lọc hàng đầu là cắt bỏ đoạn xương hỏng kèm theo u và thay thế bằng khớp nhân tạo chuôi dài lắp ghép đặc biệt bằng chất liệu hợp kim titan với phí tổn hết sức đắt đỏ. Còn tại Việt Nam, đến nay các phẫu thuật viên vẫn luôn gặp khó khăn khi đưa ra giải pháp triệt để điều trị, vì phải cân nhắc làm sao vừa giải quyết khối u vừa giúp bệnh nhân bảo tàng được chức năng của khớp háng. Và thậm chí trước đây, nếu bệnh nhân được khẳng định chẩn đoán là ung thư xương thì phương pháp duy nhất được tuyển lựa là tháo bỏ khớp háng, việc này cũng đồng nghĩa là bệnh nhân chịu cảnh tàn phế đến suốt đời.
Công nghệ in 3D cấy ghép thành công tránh tàn phế cho bệnh nhân
Trong những năm gần đây, nhờ sự phát triển và áp dụng của công nghệ in 3D trong tất cả các lĩnh vực khoa học, đời sống, cùng với những thành tựu của ngành công nghệ vật liệu thay thế y sinh học, đặc biệt là sự ra đời của công nghệ sử dụng vật liệu PEEK trong tạo hình xương nhân tạo đã mở ra một hướng đi mới để điều trị triệt để những bệnh nhân có bệnh lý u xương phức tạp như trên.
BS Hiếu cho biết, ngay sau thành công của những ca giải phẫu thay thế đầu trên xương cánh tay và đầu dưới xương đùi đã được thực hành tại khoa Chấn thương chỉnh hình và y khoa thể thao, Bệnh viện đa khoa Xanh Pôn, các thầy thuốc quyết định phương án điều trị cho 2 trường hợp u đầu trên xương đùi là lấy bỏ đoạn xương kèm u và thay thế bằng xương nhân tạo kèm khớp được in 3D hoàn toàn. " 2 đoạn xương nhân tạo bằng vật liệu PEEK in 3D dài gần 20 cm vừa được thay thế cho đầu trên xương đùi của 2 bệnh nhân đã bị biến dạng bởi u xương. Đây là 2 bệnh nhân ghép xương đùi trước nhất ở Việt Nam được vận dụng bảo tàng chi bằng phương pháp này song song trong cùng một ngày", BS Hiếu nói.
Mô hình đoạn xương nhân tạo được hoàn thiện thiết kế trước khi
BS Hiếu cũng thông báo thêm, cả 2 bệnh nhân được tiến hành chụp cắt lớp vi tính vùng khớp háng và xương đùi 2 bên. Sau đó, dựa vào mẫu dựng hình 3D của xương đùi và khớp háng bên lành, các kỹ sư tạo ra mẫu thiết kế 3 chiều cho đoạn xương cần thay thế vào bên bị bệnh. Đặc biệt, trong quá trình này, các thầy thuốc lâm sàng và kỹ sư cùng làm việc với nhau để tạo ra bản thiết kế của đoạn xương nhân tạo chuyên biệt cho từng bệnh nhân, với các thiết kế hợp cho phẫu thuật thay thế. Khi đã có bản thiết kế, các kỹ sư sẽ sử dụng máy in 3D tạo ra khuôn đúc ngược bằng kim khí, quá trình này tốn nhiều thời gian nhất có thể kéo dài đến hàng tuần. Khi khuôn đúc hoàn thành, nguyên liệu PEEK ở dạng lỏng (đã được xử lý diệt khuẩn) sẽ được đổ vào khuôn và tạo mô hình xương thực tế để sử dụng trong phẫu thuật.
Hai ca mổ thay thế xương đùi bằng xương sinh vật học PEEK in 3D ở hai bệnh nhân đã thành công tốt đẹp. Hiện hai bệnh nhân đã hồi phục tốt, hai khối u xương khối lượng lần lượt 1,6 kg và 2 kg đã được lấy bỏ hoàn toàn, trả lại diện mạo thường ngày cho người bệnh.
Theo PGS.TS.Trần Trung Dũng – PGĐ bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn, sự thành công này đã mở ra khả năng ứng dụng ngày một rộng rãi hơn trong việc bảo tàng chi cho bệnh nhân mắc các bệnh lý như u xương hoặc tổn thương cũ gây mất đoạn xương dài.
Công nghệ này có tổn phí hợp với túi tiền tài người bệnh Việt Nam cũng như có tính khả thi để thực hành ở nhiều cơ sở y tế. Hi vọng trong thời gian tới, công nghệ này sẽ được ứng dụng rộng khắp mang lại niềm hạnh phúc cho các bệnh nhân tránh phải tật nguyền suốt đời.
Khánh Mai